Rafatazmia rode alg oudst gevonden complexe leven

In India vonden Zweedse onderzoekers fossielafdrukken van structuren die heel erg op rode algen lijken. Met een leeftijd van 1,6 miljard oud blijkt daarmee dat complex, meercellig leven (waar ook wijzelf toebehoren) al miljoenen jaren eerder bestond dan eerst werd gedacht.

De fossielen werden door het Zweeds Natuurhistorische Museum gevonden en komen uit het Vindhyagebergte in Centraal India. Dat gebergte staat al langer bekend als de vindplaats van zeer oude gesteenten met sporen van oud meercellig ‘eukaryotisch’ leven.

Eukaryotische cellen zijn cellen (oorspronkelijk afkomstig uit de zee) die hun DNA beschermen met een omhulsel, genaamd de celkern. Evolutionair bekeken lijkt zo’n celkern een belangrijke rol te hebben gespeeld in de ontwikkeling van complex leven. Alle complexe levende wezens (met daarbij planten, insecten, schimmels, dieren en mensen) hebben eukaryotische cellen.*

Ook rode algen bestaan uit complexe eukaryotisch cellen. Sterker nog, een type rode alg genaamd de Bangiomorpha, staat bekend als het oudst gevonden organisme dat aan seksuele voortplanting deed. De overblijfselen van die rode alg bleken maximaal 1,25 miljard oud te zijn.

Algencellen creëerden al geavanceerde vormen

Maar het Zweedse team vond nu afdrukken van twee soorten rode algen die ongeveer 400 miljoen jaar ouder zijn. De onderzoekers gaven ze de namen Rafatazmia and Ramathallus mee. De algencellen van de Rafatazmia leken zeer dunne draden gecreëerd te hebben (zie afbeelding bovenaan), die van de Ramathallus zelfs al echte ronde structuren (zie de afbeelding hieronder).

Oudst gevonden complexe leven 2/2 rode alg Ramathallus

Toen Zweeds promovenda Therese Sallstedt dat laatste door haar geavanceerde microscoop had vastgesteld kon haar vreugde naar eigen zeggen niet op. “Ik was zo opgewonden dat ik drie rondjes rond het gebouw moest wandelen voordat ik de ontdekking aan mijn promotor ging vertellen.”

Eerder bestond er onder geologen wat onenigheid over de oudheid van de gesteenten uit het Vindhyagebergte, maar het lijkt er sterk op dat de precieze plaats waar de fossielen gevonden werden (Jankikund in Chitrakroot) wel degelijk gedateerd kan worden op ongeveer 1,6 miljard jaar.

Hoewel zowel de binnenste als de buitenste vormen van de algen relatief goed bewaard bleven, kan er geen DNA-test gemaakt worden doordat de algen fossiele afdrukken zijn. Misschien kan verder onderzoek wel bevestigen of deze twee type algen zich ook seksueel voortplantten.

Bengston et al., Three-dimensional preservation of cellular and subcellular structures suggests 1.6 billionyear- old crown-group red algae, PLOS Biology, 14-03-2017

* Bacteriën hebben geen celkern (en zijn daarmee prokaryoten). Weinige hiervan vormen meercellige complexe structuren. Virussen kun je zelfs geen cellen noemen en onder wetenschappers bestaat er nog discussie of virussen wel tot de levende wezens behoren.