punch

Als je bent blootgesteld aan een besmettelijke ziekte, loop je een grote kans zelf ook ziek te worden. Werkt dat ook zo bij geweld? Wetenschappers denken van wel. Een nieuwe studie laat zien dat bepaalde vormen van geweld zich snel en ver kunnen verspreiden binnen vriendengroepen.

De psychologie achter het uitvoeren van geweld heeft veel te maken met imitatie, blijkt uit eerder onderzoek. Wie meemaakt dat zijn ouders hem regelmatig slaan als hij iets verkeerd doet, zal dat ook sneller bij zijn eigen kinderen doen. Met name jongvolwassenen zijn kwetsbaar voor de negatieve gevolgen van imitatie. Op die leeftijd is groepsdruk namelijk haast belangrijker dan het gezag van ouders. Het risico dat jongeren die omgaan met gewelddadige leeftijdsgenootjes zelf ook gewelddadig worden, is potentieel vrij groot.

Sociale netwerken van kinderen

Om dit na te gaan onderzocht een groep in de Verenigde Staten meer dan 90.000 kinderen van 142 middelbare scholen. De onderzoekers interviewden de kinderen in hun eigen huis. Drie vragen gingen over geweld: waren ze het afgelopen jaar verzeild geraakt in een serieus gevecht, hadden ze iemand zwaar genoeg verwond dat diegene naar de dokter moest, en hadden ze ooit een mes of vuurwapen getrokken tegenover iemand anders?

De onderzoekers vroegen de kinderen ook ten minste vijf vrienden te noemen binnen hun school. Op die manier konden ze de sociale netwerken van de kinderen makkelijker achterhalen. Omdat bijna 5000 deelnemers ook een broertje of zusje hadden dat aan het onderzoek meedeed, testten de onderzoekers ook de invloed van geweld op deze familieleden.

Significant voor ernstige verwondingen

Jongeren die bij een serieus gevecht betrokken waren, behoorden vaak tot dezelfde sociale groepen. Maar na controle voor demografische factoren bleek dit niet meer significant. Voor broertjes en zusjes bleef het wel significant: als iemands broertje of zusje bij een serieus gevecht betrokken was, werd de kans voor diegene om hetzelfde te doen 38 procent groter.

De kans om iemand zwaar te verwonden bleek wel afhankelijk van de vriendengroep, ook na controle voor demografische factoren. Voor elke vriend die ooit iemand zwaar had verwond, groeide de kans met 55 procent. Bij alleen mannen vergrootte dit risico zelfs met 82 procent. De invloed van broertjes en zusjes bleef significant aanwezig: zij lieten de kans toenemen met 78 procent.

Besmetting reikt verder

Gelukkig is er ook goed nieuws: na demografische controle bleek de invloed van vrienden op het trekken van een mes of vuurwapen niet significant. Hetzelfde gold voor broertjes of zusjes, mannen onder elkaar of vrouwen onder elkaar.

Uit de data van de verschillende situaties konden de onderzoekers verder becijferen dat de ‘besmetting’ verder reikte dan de directe vriendengroep alleen. Dit ging tot vier ‘handshakes’ weg voor serieuze gevechten, twee handshakes weg voor zware verwondingen en drie handshakes weg voor het trekken van een mes of vuurwapen.

Volgens de onderzoekers laat hun studie zien dat geweld zich relatief makkelijk kan verspreiden binnen sociale netwerken, in het bijzonder bij jonge mannen en tussen broers en zussen. Ze adviseren in hun artikel dan ook ouders hun kinderen geweldloze manieren van conflicten oplossen aan te leren.

Bond et al, 'The contagious spread of violence among US adolescents thrpugh social networks.' American Journal of Public Health (2016)