Hommel krijgt suikerwater

Hommels vertonen een begin van wat je emoties zou kunnen noemen. Dat ontdekten Britse onderzoekers die hun bevindingen vandaag in Science publiceren.

Na eeuwen van mechanisering van ons wereldbeeld, komt de bezieling van de natuur steeds vaker via de achteringang weer terug. Dankzij Frans de Waal weten we dat apen over moraal beschikken en dieren als dolfijnen en olifanten zelfbewust zijn. Een studie die vandaag in Science verschijnt gaat nog een stapje verder en onderzoekt emoties bij hommels. In een persbericht zegt bioloog Luigi Baciadonna over de vindingen: ‘Zoet voedsel kan een negatieve stemming bij mensen verbeteren. Onze resultaten suggereren dat vergelijkbare cognitieve responsen optreden in bijen.’

Lees verder onder de video.

Hommels krijgen een geluksgevoel van zoetigheid

Hommels vertonen een begin van wat je emoties zou kunnen noemen. Dat ontdekten Britse onderzoekers.

Suikerkick

De onderzoekers kwamen tot hun opmerkelijke ontdekking tijdens een reeks experimenten bij aardhommels. Ze leerden de insecten dat er bij een blauw kaartje eten te halen valt en bij een groene niet. Vervolgens kregen de hommels een turquoise kaartje (precies tussen blauw en groen in dus) voorgeschoteld. Dat is een verwarrende boodschap: zit er nu wel of geen eten in? Heeft het zin om erheen te vliegen? Hommels die voor de test een slokje suikerwater kregen (een onverwachte beloning), gingen eerder op het potentiële eten af dan hommels die niets hadden gekregen.

Je zou kunnen zeggen dat ze gewoon wat actiever werden door de stoot energie die ze kregen. Dat bleek niet zo te zijn. Hoewel de lichaamstemperatuur van de zoetekauwen steeg, nam hun vliegsnelheid en -tijd niet toe. De onderzoekers spreken daarom van een positieve benadering van een ambigue prikkel.

Insectenemoties

In een tweede test confronteerden de onderzoekers de hommels met een nepspin, een serieuze bedreiging die in de natuur fataal kan zijn. Hommels die suikerwater hadden gekregen, waren sneller van de schrik bekomen en gingen eerder weer op zoek naar eten. Ook dit wijst op een soort euforische staat na het eten van zoetigheid. De hommels maken een suikerkick door. Als klap op de vuurpijl dienden de onderzoekers de hommels het antipsychoticum fluphenazine (de tegenhanger van gelukshormoon dopamine) toe. Hierna was het gedaan met het geluksgevoel.

Dat hommels hun emoties ook echt ervaren, zeggen de onderzoekers niet met zoveel woorden. Wel stellen ze dat hommels in een staat kunnen verkeren die voldoet aan de criteria die emotie definiëren. Daarmee zien ze in insecten een goed model om de basale eigenschappen van emotie en hoe het beslissingen stuurt te onderzoeken. Daar blijft het niet bij. Medeauteur Lars Chittka laat optekenen: ‘De bevinding dat bijen niet alleen verrassende niveaus van intelligentie vertonen, maar ook emotie-achtige toestanden, laat zien dat we hun noden meer zouden moeten respecteren tijdens experimenten en dat we meer moeten doen om hen te beschermen.’

Clint Perry, Luigi Baciadonna & Lars Chittka. Unexpected rewards induce dopamine-dependent positive emotion-like state changes in bublebees. Science, 29 september 2016.