Hoog- of laaggeschoold, wie drinkt het meest?

4 januari

Misschien is het omdat ze denken toch wel genoeg hersencellen te verkwanselen te hebben. Of omdat ze nu eenmaal ook vaak meer verdienen en dus sneller een dure fles van het een of ander aanschaffen. Of ligt de oorzaak misschien in hun studententijd, waarin ze een slechte gewoonte hebben ontwikkeld, waar later simpelweg moeilijk vanaf is te komen? Hoe het ook zij, uit verschillende onderzoeken blijkt dat hoogopgeleiden een stuk vaker en meer alcohol drinken dan lager geschoolden. Dit zijn de cijfers:

Van de mensen met alleen lagere school geeft 70 % aan alcohol te gebruiken en van mensen met een hbo- of universitaire opleiding is dit 89,4%. Middelbaar opgeleiden (83 %) zitten daar tussenin. Van de laagopgeleiden heeft 12,8 % nog nooit alcohol gedronken, bij de hoogopgeleiden is dit 4,1 %.

De bollebozen zijn bovendien ook vaker zware drinkers*, 12 % van de hooggeschoolden tegen 7,8% van de laaggeschoolden.  En ze zijn vaker overmatig drinker** 10,5%  tegen 8 % van de  personen met een laag opleidingsniveau. Van de middelbaar opgeleiden dronk 10 %  in 2015 wel eens overmatig.

Op de middelbare school is het juist andersom

Opvallend is dat het op de middelbare school nog precies andersom is. In een onderzoek waarin werd gevraagd of en wat jongeren (tussen 12 en 16) de afgelopen maand hadden gedronken, zien we dat 31 % van de vmbo-b’ers aangeeft gedronken te hebben tegenover bijna 22 % van de vwo’ers. In de test wordt ook gevraagd wie er in die maand dan wel eens aan binge drinken deed (meer dan 5 glazen bij één gelegenheid). Ruim 79 % van de vmbo-b’ers geeft hierop een positief antwoord, tegenover een kleine 57% van de vwo'ers.

Van de havisten dronk 28% die maand, van hen was bijna 70% ook aan het binge drinken geslagen. Bij de vmbo-t’ers waren de verhoudingen 23.1 % en 70.7 %. Jongens en meisjes in het voortgezet onderwijs verschillen niet opvallend in drinkgedrag.

Het omslagpunt ligt waarschijnlijk in de studententijd

Hoewel atheneum en gymnasium- leerlingen op de middelbare school nog relatief matig zijn met de drank, is dat tijdens hun studententijd wel anders. We kennen natuurlijk allemaal de (recente) verhalen van drinkfestijnen bij studentenverenigingen, waarbij meer dan eens ongelukken gebeuren. Het onderzoek naar middelengebruik onder studenten is enigszins versnipperd, maar duidelijk is wel dat mbo-studenten zeker van een drankje houden, maar studenten die een opleiding volgen aan een hbo of universiteit drinken meer en vaker. Uit CBS-onderzoek blijkt bovendien dat er onder universitaire studenten meer overmatige drinkers te vinden zijn, 17 procent, terwijl dit bij mbo-studenten slechts 7 procent is). En blijkbaar blijft dat hun verdere leven zo.

* Volgens het CBS zijn “zware drinkers” mannen die minstens één keer per week 6 of meer glazen alcohol op een dag drinken, of vrouwen die minimaal 4 glazen op een dag drinken één keer per week (CBS, 2012).

** Naast zwaar drinken is ook “overmatig drinken” risicovol. Overmatig drinken wordt gedefinieerd als meer dan 21 glazen per week voor mannen en meer dan 14 glazen per week voor vrouwen. Een drinker kan aan beide definities, zwaar drinken en overmatig drinken, tegelijk voldoen.

Meer over alcoholconsumptie in Nederland

  • Het gemiddeld aantal glazen alcohol per dag per drinker, van 18 jaar of ouder was 1,3 in 2015 en 1,4 in 2014.

  • Ouderen tussen 65 en 75 jaar dronken gemiddeld het meest (1,6 glazen per dag); 30-40-jarigen en 40-50-jarigen drinken gemiddeld het minst aantal glazen per dag (1,1).  

  • Meer mannen dan vrouwen drinken alcohol. In 2015 dronk 86,3% van de mannen van 18 jaar en ouder wel eens alcohol en 75,5% van de vrouwen.

  • Mannen dronken in 2015 gemiddeld meer glazen (1,7) per dag dan vrouwen (1,0).

  • Ook zijn er verschillen tussen leeftijdsgroepen. Onder de 20-24-jarigen is het hoogste percentage drinkers 87,1%. Van de ouderen boven 75 jaar drinkt 69,9% alcohol.

  • De Richtlijn Goede Voeding van de Gezondheidsraad (Gezondheidsraad, 2015) adviseert om geen alcohol te drinken of in ieder geval niet meer dan één glas per dag. In 2015 voldeed 67,2% van de totale bevolking van 18 jaar of ouder aan dat advies; 55,3% van de mannen en 78,8% van de vrouwen dronk niet meer dan 1 glas alcohol op een dag waarop zij alcohol consumeerden.

Bronen:

De Nationale Drug Monitor 

Alcohol-, tabaks- en drugsgebruik door studenten Inventarisatie van (onderzoeken naar) prevalentieschattingen onder mbo-, hbo- en wo-studenten in Nederland

Alcoholgebruik onder 65-plussers stijgt met opleiding

Bijna 9 op de 10 hoogopgeleide 65-plussers geven aan wel eens alcohol te drinken. Onder hun laagopgeleide leeftijdsgenoten zijn dat er bijna 7 op de 10. De hoogopgeleide drinker van 65 jaar of ouder valt het vaakst in de categorie overmatige drinker. Ze geven zelf aan dat ze vaker stevig drinken dan hun laagopgeleide leeftijdsgenoten en ook vaker dan de jongere hoogopgeleiden. Dit blijkt uit cijfers van de Gezondheidsenquête/Leefstijlmonitor van het CBS, het RIVM en het Trimbos-instituut, waarbij personen van 12 jaar of ouder vragen beantwoorden over hun alcoholconsumptie.

Bron: Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS)