Hoogtepunt 2016: En inderdaad, de zwaartekrachtsgolven zijn gevonden!

26 december 2016

De wetenschappelijke wereld staat al weken in vuur en vlam. Vandaag werd eindelijk bekend gemaakt dat er voor het eerst in de geschiedenis zwaartekrachtsgolven zijn gevonden. Na precies 100 jaar is de voorspelling van Einstein uitgekomen.

Dit artikel werd oorspronkelijk gepubliceerd op 11 februari 2016.

Wetenschappers hebben voor het eerst rimpelingen in de ruimtetijd, zogeheten zwaartekrachtsgolven, waargenomen. Deze zwaartekrachtsgolven arriveerden op aarde afkomstig van een extreem heftige gebeurtenis in het heelal. Deze eerste meting van zwaartekrachtsgolven bevestigt een belangrijke voorspelling van Albert Einsteins algemene relativiteitstheorie uit 1915 en opent een nieuw venster op de kosmos, schrijft Nikhef, FOM, de Radboud Universiteit en de Vrije Universiteit in een gezamenlijk persbericht.

Zwaartekrachtsgolven bevatten informatie over hun turbulente oorsprong en over de aard van zwaartekracht, die op geen andere manier kan worden verkregen. Natuurkundigen hebben geconcludeerd dat de gedetecteerde zwaartekrachtsgolven zijn ontstaan in de laatste fractie van een seconde van de samensmelting van twee zwarte gaten, waardoor één enkel, zwaarder, tollend zwart gat ontstond. De samensmelting van twee zwarte gaten was tot nu toe alleen voorspeld, maar nooit waargenomen. 

De zwaartekrachtsgolven zijn op 14 september 2015 om 10.51 uur Nederlandse tijd gedetecteerd door beide Laser Interferometer Gravitational-wave Observatory (LIGO) detectoren, in Livingston (Louisiana) en Hanford (Washington) in de Verenigde Staten. De LIGO-observatoria worden gefinancierd door de AmerikaanseNational Science Foundation (NSF). Ze zijn ontworpen en gebouwd en worden gerund door Caltech en MIT.

De ontdekking, die geaccepteerd is voor publicatie in Physical Review Letters, is gedaan door de LIGO Scientific Collaboration (inclusief de GEO Collaboration en het Australian Consortium for Interferometric Gravitational Astronomy) en de Virgo Collaboration, gebruikmakend van data van de twee LIGO-detectoren.

Het is een belangrijk moment in de wetenschap: dit gaat een Nobelprijs opleveren, denken velen. Toch hebben de meeste mensen nog nooit van zwaartekrachtsgolven gehoord. Waar gaat het nu om?

Kijk voor meer Einstein onze aflevering terug:

Einstein

De Kennis van Nu geeft u de gelegenheid een beetje gevoel te krijgen voor de bizarre waarheden van de relativiteitstheorie van Einstein.