Ondergrondse meren in drijvend ijs

Klimaatwetenschappers zijn al langer erg bezorgd om de stabiliteit van het westelijke gedeelte van Antarctica. Maar uit het onderzoek van BENEMELT (dat een mix was tussen veldwerk, satellietinfo en het gebruik van klimaatmodellen) wordt nu ook steeds duidelijker dat het met de oostkant ook niet goed gaat. Daarom werd hun onderzoek ook door het wetenschappelijke tijdschrift van Nature Climate Change opgepikt.

Lenaerts: ‘Momenteel zijn die oostelijke ijsplaten over het algemeen nog stabiel.  Maar wij hebben er een aantal van ontdekt die bijzonder snel aan het smelten zijn. Ze krijgen veel te maken met sterke warme, droge windstromingen die de sneeuw wegblazen en het ijsoppervlakte donkerder maken. Hierdoor neemt het ijs meer warmte van de zon op en wordt het smeltproces extra versterkt.’

De onderzoekers vonden dat er in de gebieden al zoveel smeltwater is dat aan de binnenkant van die drijvende ijsplaten al heuse ondergrondse meren zijn ontstaan. Verschillende van hen waren zelfs enkele meters diep en hadden een diameter van een kilometer.

Het is daarom ook niet verbazingwekkend dat de wetenschappers op een van deze ijsplaten ook een rivier van smeltwater ontdekten die naar de overblijfselen van een ingezakt ijsmeer stroomde. Het is de moulin die nu de toegangspoort vormt voor het water dat naar dat ondergrondse dal vloeit. Waar de rivier dan naartoe gaat is voor de onderzoekers weer een nieuw mysterie. Ze hopen snel de technische en financiële middelen bijeen te sprokkelen om ook dat uit te zoeken.

De BENEMELT-onderzoekers hebben ook een bijzonder mooie webstory over hun onderzoek gemaakt.

* BENEMELT is een samenwerkingsverband tussen de Universiteit van Utrecht, de TU Delft, de Belgische universiteiten KU Leuven en Université Libre de Bruxelles, en het Duitse Alfred-Wegener-Instituut.