Peuters ipad

Wetenschappers vinden een verband tussen gebruik van tablets en smartphones door peuters en een verstoord slaapritme. Kleintjes die veel naar schermen staren, slapen gemiddeld een kwartier per dag minder. Wetenschappers melden dit in Scientific Reports. Dat klinkt alsof het weinig is, maar ‘alles dat de slaap verkort is slecht,’ reageert een slaaponderzoeker.

De verleiding is groot om je peuter een smartphone of tablet in handen te drukken. Op YouTube en Netlix is genoeg te vinden voor het allerjongste publiek en er is ruime keuze uit spelletjes die speciaal voor de kleintjes zijn ontwikkeld. Laat ze maar wennen aan het gebruik van een touchscreen, zou je kunnen denken. Handig in de 21ste eeuw. Groot bijkomstig voordeel is dat je even geen kind meer hebt aan je zoontje of dochtertje.

Elke dag een touchscreen

Toch is voorzichtigheid geboden. Een studie van een groep Britse wetenschappers wijst op een verband tussen het frequente gebruik van touchscreens en verminderde slaap bij peuters. Ze komen tot hun bevinding door onderzoek naar 715 Britse kinderen tussen de 6 en 36 maanden. De ouders van de kinderen rapporteerden het gebruik van televisie en touchscreens en ook hoe lang hun kind overdag en ’s nachts slaapt, hoe laat het naar bed gaat, hoe lang het duurt voordat het slaapt en hoe vaak het wakker wordt.

Van de deelnemende kinderen gebruikt 75 procent dagelijks een touchscreen. Hoe ouder de kinderen, hoe meer ze naar de schermpjes turen. Van de kinderen tussen de 6 en 11 maanden krijgt 51 procent elke dag een touchscreen in handen en zij gebruiken het apparaat gemiddeld 8,53 minuten. Ruim 93 procent van de kinderen tussen de 25 tot 36 maanden gebruikt dagelijks touchscreens en ze doen dat drie kwartier.

Kwartier minder slaap

De onderzoekers zagen dat dit gestaar naar schermpjes het slaappatroon beïnvloedt. Ze vonden een significant verband tussen een toename in touchscreengebruik en minder slaap ’s nachts en meer slaap overdag. Vermoedelijk compenseren de kinderen de gemiste nachtelijke slaap overdag. Ook lijkt het langer te duren voordat een kind in slaap valt als het veel met touchscreens speelt. Het gebruik van de apparaten lijkt niet van invloed op het aantal keer dat een kind ’s nachts wakker wordt. Onder de streep komt het erop neer dat ieder uur gebruik van touchscreens leidt tot een afname van 15,6 minuten slaap.

Hoeveel kwaad kan dat kwartiertje minder slaap nu, zou je je kunnen afvragen. ‘Alles dat de slaap verstoort is schadelijk,’ zegt Marijke Gordijn, slaaponderzoeker aan de Rijksuniversiteit Groningen. ‘Het komt boven alle andere factoren die de slaap verkorten.’ Ze hoort wel op ven de resultaten van dit onderzoek. ‘Voor deze leeftijd is het opmerkelijk dat er een correlatie is tussen touchscreengebruik en slaap,’ zegt ze. Hierbij gaat haar verbazing vooral uit naar het feit dat peuters al zoveel gebruik maken van touchscreens dat het hun slaap beïnvloedt.

Voorkom avondgebruik

Het onderzoek roept boven alles veel nieuwe vragen op, concluderen ook de onderzoekers zelf. Zo moet het causale verband tussen touchscreens en slaaptekort nog worden bewezen. Ook is het onderliggende mechanisme nog niet opgehelderd. Verder zegt het onderzoek weinig over de kwaliteit van de slaap en steunt het onderzoek op zelfrapportage van ouders. Dat laatste zou zeker in de nacht wel eens onbetrouwbaar kunnen zijn.

Vooralsnog is er geen reden voor een totale ban op touchscreens voor peuters. Onderzoek laat ook zien dat het gebruik van de apparaten goed kan zijn voor onder meer de ontwikkeling van oog-handcoördinatie. Gordijn raadt het gebruik van smartphones en tablets in de avonduren echter wel af. ‘De effecten zijn waarschijnlijk het gevolg van het blauwe licht en de opwinding. Daarmee heeft vooral avondgebruik direct invloed op de slaap.’

Celeste Cheung et al. Daily touchscreen use in infants and toddlers is associated with reduced sleep and delayed sleep onset. Scientific Reports, 13 april 2017.