tweede kamer peilingen zetels

De uitslagen van de Amerikaanse verkiezingen en het Brexitreferendum kwamen voor veel mensen als een grote verrassing. Dit kwam met name doordat de peilingen er goed naast zaten. Peilingen worden normaal gesproken bepaald via een steekproef. Eric Sanders, taaltechnoloog van de Radboud Universiteit, ontwikkelde een eenvoudiger manier. Zijn peiling maakt gebruik van Twitterberichten. Wij vergeleken deze twee methoden.

Als we de twitterpeilingen moeten geloven bemachtigen dit jaar veel kleine partijen een paar zetels (zie grafiek). Daarentegen zullen volgens de meest recente peilingen van Kantar Public (voorheen TNS NIPO), een van de drie grootste Nederlandse opinieonderzoeksbureaus, de grote partijen de Tweede Kamer domineren. Wat opvalt is dat de PVV nog steeds met kop en schouders bovenaan staat als je naar Twitter kijkt, terwijl in de reguliere peilingen de VVD boven de partij van Geert Wilders staat. Ook is het opmerkelijk dat de Piratenpartij volgens de twitterberekeningen acht zetels krijgt, terwijl in de reguliere peiling de stand op nul staat. Vanavond zullen we weten wie er het dichtste bij zat. Hoe komen deze peilingen eigenlijk tot stand?

Peilingen verkiezingen stemmen twitter

De normale peilingen

Koen de Groot, opiniepeiler bij Kantar Public, vertelt meer over hun werkwijze. De Groot: ‘We selecteren een representatieve doorsnede van de Nederlandse bevolking. Wat wij anders doen dan andere bureaus, is dat wij geen zelf-aanmeldpanel hebben. Wij benaderen  mensen.’ legt hij uit. Vervolgens krijgen deze mensen een email met daarin een vragenlijst. Daarin geven zij aan er zeker van zijn te gaan stemmen en op welke partij dat zal zijn. Daarna worden de resultaten gecontroleerd voor kenmerken als geslacht, leeftijd, opleidingsniveau en regio. Een nadeel van deze manier van peilen is dat sommige groepen in de samenleving minder vaak meedoen aan het onderzoek. ‘De enige groep die wij niet goed kunnen bereiken zijn de laagopgeleide, niet westerse allochtonen’, aldus de Groot.

Om te voorspellen wie er daadwerkelijk naar de stembus gaan, analyseert Kantar Public het stemgedrag van 2012. Dit zou een probleem kunnen vormen. Volgens Arie Kapteyn, Nederlands econoom aan de University of Southern California, wist president Trump tijdens de Amerikaanse verkiezingen veel mensen te motiveren om te gaan stemmen die dat normaal vaak niet deden. Hierdoor werd Trump in de peilingen onderschat. De Groot: ‘Ik denk dat wij de PVV-stemmer al veel meer in kaart hebben dan in Amerika het geval was, waar de ‘boze blanke man’ opeens massaal ging stemmen. Daarnaast hanteren ze in Amerika een andere methode. Zij benaderen mensen telefonisch. Wij hebben een internetpanel. Dat maakt het voor mensen veel makkelijker en anoniemer om aan het panel mee te doen.’

Verkiezingen voorspellen met Twitter

Taaltechnoloog Eric Sanders ontwikkelde een alternatieve manier van politieke voorspellingen doen, namelijk met behulp van Twitter. Hij baseert zijn peilingen op hoe vaak, over een periode van tien dagen, een partij genoemd is op dit platform. Volgens Eric Sanders zitten er een paar grote voordelen aan peilen met Twitter. ‘Het is goedkoper en er is veel meer data beschikbaar. Verder komt er automatisch data bij.’ Hij denkt echter niet dat je met Twitter preciezer de verkiezingsuitslag kan voorspellen dan met een conventionele methode. Een van de nadelen is dat twitteraars maar een selecte groep mensen zijn. ‘Van de mensen die politieke partijen op Twitter noemen, is bijna 75 procent mannelijk. Ook zijn twitteraars relatief jong vergeleken met stemmers’, aldus Sanders.