Wetenschappelijk bewezen: wie gedronken heeft, krijgt honger

11 januari

Na een avondje stappen fiets je nog even langs de nachtbakker of snackbar voor een vette hap of een broodje met kaas. Of je komt thuis en zet het tostiapparaat aan. Iedereen die wel eens (te) veel gedronken heeft, zal dit herkennen. De wetenschap heeft nu aangetoond waarom alcohol zo hongerig maakt.

Op het eerste gezicht is het best vreemd, want na vet heeft alcohol de grootste calorie-dichtheid van alle voedingsstoffen. Het zou dus logischer zijn als alcohol juist zou verzadigen in plaats van hongerig maakt. Dit zijn bovendien lege calorieën: een volvette avocado levert je naast vet nog eiwitten, calcium, ijzer en vitamines op. In een shot wodka zit niets gezonds.

Neuropeptide geeft hongergevoel

In ons lichaam speelt het neuropeptide AgRP een belangrijke rol bij ons hongergevoel. Neuropeptiden zijn eiwitachtige moleculen die neuronen gebruiken om met elkaar te communiceren. De hypothalamus produceert AgRP om eetlust te stimuleren en de stofwisseling te verlagen. Wie lange tijd niets eet, heeft meer AgRP in het lichaam dan iemand die net een stevige lunch heeft genoten. Onderzoekers uit Londen vermoedden een verband tussen ethanol (de chemische naam voor drinkbare alcohol) en AgRP en zetten een onderzoek op.

In dit onderzoek testten de wetenschappers het effect van een ‘alcoholisch weekend’ op muizen, die ook AgRP kunnen maken. Drie dagen lang kregen de muizen alcohol toegediend. In totaal kregen de muizen, gecorrigeerd voor hun geringe gewicht, het equivalent van achttien (!) standaardglazen alcohol binnen. In hun artikel schrijven de onderzoekers dat 27 procent van de Engelse jongeren dit minstens één keer per week drinkt.

Dronken muizen eten meer

De dronken muizen bleken veel meer te eten in de periode dat ze alcohol binnenkregen. De ‘hongerklop’ was voor mannetjes en vrouwtjes even heftig. Volgens de onderzoekers is dit een aanwijzing dat de effecten van alcohol op ons eetgedrag niet beïnvloed worden door sociale factoren, maar een biologisch fenomeen dat bij meerdere zoogdiersoorten plaatsvindt.

Onder de microscoop zagen de wetenschappers dat het toedienen van alcohol zorgde voor een verhoogde activiteit van de AgRP-cellen. Dit heeft als gevolg dat het lichaam ten onrechte een hongergevoel krijgt. Omdat AgRP-cellen niet de enige factoren zijn die bijdragen aan eetlust, testten de onderzoekers ook of het alcohol-effect bleef optreden als de AgRP-cellen tijdelijk uitgeschakeld waren. Dit bleek niet zo te zijn.

Hieruit concluderen de wetenschappers dat de invloed van alcohol op de werking van AgRP een cruciale stap is die ervoor zorgt dat je dronken de koelkast induikt. Toch sluiten ze niet uit dat er andere delen van het brein kunnen zijn waar alcohol stimuleert om te eten. Maar of je nu trek krijgt als je drinkt of niet: het achteroverslaan van achttien glazen alcohol per week raden wij hoe dan ook af.

Cains et al. 'Agrp neuron activity is required for alcohol-induced overeating'. Nature Communications (2016).