What's next voor de Europese ruimtevaart?

4 januari

Op het gebied van de Europese ruimtevaart was er in 2016 een heleboel te beleven. Rosetta, de ruimtesonde van de European Space Agency (ESA), stortte zich na twee jaar zweven door de ruimte in september op komeet 67P. Het landertje Philae maakte eindelijk weer contact met de aarde. En ESA probeerde in oktober de Marslander Schiaparelli op de Rode Planeet neer te zetten.

Bij al deze missies was astrofysicus Fred Jansen prominent aanwezig. Hij is senior mission manager bij ESA en voerde het bewind over de Rosetta-operatie. De astrofysicus was te gast bij Nieuws & Co (Radio1) om terug te blikken op dit roerige jaar. Tegelijkertijd wierp hij al een blik op de toekomst.

ESA-Missieleider Fred Jansen over 2016 en de toekomst van de ruimtevaart

In 2014 maakte De Kennis van Nu nog een uitzending over het Rosetta-project, evenals een dossier op de website. Het landertje dat op de komeet 67P belangrijke informatie moest gaan verzamelen, landde helaas in de schaduw. Omdat Philae, zoals het landertje heette, op zonnecellen werkte, kwam het al gauw zonder energie te zitten. Gelukkig was het in de 57 uur dat de batterijen werkten wel in staat belangrijke informatie over de komeet naar de aarde te sturen.

Marslanders en kometen

Kort daarna verloor ESA alle contact met Philae. Pas in september van dit jaar lukte het weer signalen op te vangen. Dit was vlak voor het officiële einde van de ruimtemissie. Rosetta boorde zich op 30 september in het oppervlak van de komeet, in een gecontroleerde kamikazelanding. Dit was het laatste moment voor ESA om data over de komeet te verzamelen, evenals luchtfoto’s van heel dichtbij.

Marslander Schiaparelli is weer een ander verhaal. Op 19 oktober moest de lander zich plaatsen op het oppervlak van Mars. De afdaling was al moeilijk zat vanwege het stofstormseizoen dat op moment op de planeet woedde, en het ontwerp van Schiaparelli leek ontzettend veel op de gecrashte Beagle II, eveneens afkomstig van ESA.

Rekenfout

Net zo belangrijk tijdens deze missie was het in een correcte baan brengen van de TGO-satelliet. Deze moet niet alleen communicatie tussen de aarde en toekomstige landers mogelijk maken, maar ook belangrijke gegevens verzamelen over de atmosfeer van Mars. Hoewel ESA in die opzet geslaagd was, lukte het Schiaparelli niet succesvol op het oppervlak van Mars neer te komen. Later bleek dat de lander ten onrechte dacht al geland te zijn vanwege een rekenfout, waardoor het te pletter stortte. Voor de ESA geen reden om bij de pakken neer te zitten: zij beschouwen de missie alsnog als geslaagd.