De Kennis van Nu in de klas

Wetenschappers vertellen hoe zij ontdekten dat de blauwe irissen die Van Gogh schilderde, ooit paars geweest moeten zijn. Ook de rode verf is in de loop der jaren sterk veranderd.

'Veld met irissen bij Arles': blauwe irissen waren paars
Senior restaurator Ella Hendriks van het Van Gogh Museum doet onderzoek aan het schilderij ‘Veld met irissen bij Arles’ dat Van Gogh in 1888 voltooide. Aan de hand van natuurwetenschappelijk onderzoek ontdekte zij dat de blauwe irissen ooit paars geweest moeten zijn en dat de rode verf in het schilderij steeds lichter wordt. Dit is het gevolg van de aantasting van rode lakpigmenten door licht.

Beschermen tegen verkleuring
Het verval van de kleuren is nu beter in kaart gebracht door het gebruik van computer modellering. Ella Hendriks vreest dat de kleurstof binnen enkele decennia verdwijnt, als er geen maatregelen worden genomen. Mogelijk moeten wereldwijd de normen voor belichting worden aangepast om de schilderijen tegen verkleuring te beschermen.

Informatici betrokken bij restauratie
De schilderijen worden bij restauratie niet in het originele kleurenpalet hersteld. Maar de onderzoekers willen wel digitale reconstructies maken van hoe de werken er oorspronkelijk uit hebben gezien. Deze simulaties kunnen als uitgangspunt dienen bij het bepalen van nieuwe richtlijnen voor belichting. Het betrekken van informatici in de conservatie en restauratie van kunst is een nieuwe ontwikkeling.