Nieuwsbrief

Blijf wekelijks op de hoogte van het beste uit De Kennis van Nu en het laatste nieuws!

MELD JE AAN
akoestiek concertzaal polen

Een goede akoestiek is voor een concertzaal cruciaal. Nederlandse concertzalen staan bekend om hun uitstekende akoestiek. En dat is niet voor niets. Wetenschappers hebben zich in ons land gespecialiseerd in de manier waarop geluid zo mooi mogelijk ten gehore komt. Vaak staat de beleving van luisteraars daarbij centraal. Maar andere onderzoeken gaan nog verder.

 

Voor een intense concertbeleving is de nagalmtijd van het geluid in een concertzaal essentieel. De manier waarop geluid resoneert bepaalt namelijk hoe luisteraars het horen. En sommige klanken hebben een langere nagalm nodig om volledig tot wasdom te komen. Zoals orgelmuziek in een kerk de luisteraar het gevoel geeft dat het geluid hem echt omhuld. Daarom is de vorm van een zaal belangrijk. Een hoog plafond is bijvoorbeeld wenselijk. Dit zorgt ervoor dat geluid eerst via de zijwanden resoneert en pas daarna van bovenaf onze oren bereikt. Onze hersenen registreren dat het geluid eerst van de zijkant komt en daardoor ervaren we een stereo-effect.

Podiumakoestiek
Om tot harmonieuze muziek te komen moet er in een orkest ook sprake zijn van een juiste chemie. Musici moeten door goed samenspel bepaalde klanken produceren. En daarom is het belangrijk dat ze zowel zichzelf als elkaar onderling goed kunnen horen. In plaats van de zaalakoestiek is daarvoor de podiumakoestiek bepalend. Over dit fenomeen is minder bekend, maar er wordt steeds meer onderzoek naar gedaan. Zo doet Remy Wenmaekers een promotieonderzoek aan de Technische Universiteit Eindhoven om meer over podiumakoestiek te leren. Hij analyseert in verschillende Nederlandse concertzalen hoe orkestleden de akoestiek er beïnvloeden.

poppenorkest

 

Hiervoor hanteert hij een speciale methode. Hij vult een compleet podium met etalagepoppen om een orkest na te bootsen. Wenmaekers speelt dan op zes verschillende plaatsen op het podium voortdurend meetsignalen af uit luidsprekers. Alle poppen zitten stil en absorberen en weerkaatsen het geluid. Er zit echter ook een speciale pop bij die is uitgerust met microfoons in zijn oren en met meetapparatuur in zijn kop. Deze pop wordt op verschillende plekken op het podium gepositioneerd om de geluidseffecten er te meten. En zo leert Wenmaekers steeds meer over de akoestiek op verschillende podia.

Nieuwe inzichten gewenst
Informatie over deze akoestiek is om meerdere redenen waardevol. Voor goed samenspel van de musici is het van belang dat ze zichzelf en elkaar duidelijk horen spelen. Daarnaast brengt een slechte podiumakoestiek een gevaar voor de gezondheid van de musici met zich mee. Onderzoek heeft uitgewezen dat ruim 70 procent van alle orkestmusici last heeft van gehoorproblemen. En tot op heden is het lastig gebleken om goede samenspelcondities hand in hand te laten gaan met het voorkomen van gehoorschade. Wellicht komt Wenmaekers op basis van zijn metingen tot nieuwe inzichten.

 

Kijk woensdag 14 januari naar De Kennis van Nu op NPO 2 om meer te leren over de wetenschap achter akoestiek.

En luister diezelfde avond om 22:00 naar De Kennis van Nu op Radio5, waar Remy Wenmaekers alles over zijn onderzoek naar podiumakoestiek vertelt. 

Ontdek meer in de special