Nieuwsbrief

Blijf wekelijks op de hoogte van het beste uit De Kennis van Nu en het laatste nieuws!

MELD JE AAN
slapen

Een wijntje of likeurtje voor het slapen gaan? Geen goed idee. Onderzoek wijst uit dat je van alcohol wel makkelijker in slaap valt, maar in de tweede helft van de nacht onrustiger slaapt.

‘Ik slaap nu dieper’, ‘Ik droom meer’ en ‘’s Ochtends word ik fitter wakker’: sommige van de deelnemers aan onze alcoholvrije maand lieten al weten dat ze beter slapen nu ze geen alcohol drinken. Dat is niet zo gek, want uit verschillende studies blijkt duidelijk dat alcohol een negatief effect heeft op de slaapkwaliteit.

REM-slaap wordt onderdrukt

Hoe komt het dan dat toch veel mensen de indruk hebben dat ze door alcohol beter slapen? Slaaponderzoeker Eus van Someren heeft daar wel een verklaring voor: ‘Van alcohol val je makkelijker in slaap. En in het eerste deel van de nacht is er door alcohol ook meer langzame-golfslaap, een diepe slaapfase.’ Het welbekende slaapmutsje is dus niet helemaal uit de lucht komen vallen: door het verdovende effect van alcohol slaap je in eerste instantie sneller en dieper. Maar bij meer dan één of twee glaasjes gaat dat wel ten koste van de REM-slaap, terwijl dat een belangrijke fase is in de slaapcyclus. ‘En dan komt de echte catch,’ zegt Van Someren: ‘halverwege de nacht begin je onrustig te slapen, ook als je maar weinig hebt gedronken. En doordat je onrustig slaapt, word je vaak ook vroeger wakker.’

drankje

Twee glazen bij het avondeten

De gevolgen van een verstoorde nachtrust zijn bekend. Het verwerken van emoties, het onthouden van informatie en het regelen van je stofwisseling: het werkt allemaal minder goed als je slecht geslapen hebt. Door alcoholgebruik wordt je functioneren overdag dus indirect negatief beïnvloed. Om over de gezondheidseffecten op de langere termijn nog maar te zwijgen.

Is één glaasje dan al te veel? Van Someren: ‘Het hangt ervan af hoe lang voor het slapen gaan je de alcohol drinkt. Als voordat je naar bed gaat al alles is afgebroken en verwerkt, heb je er geen last van.’ Maar, zegt de onderzoeker, dat afbreken kan best even duren. ‘Als je een of twee glazen drinkt bij het avondeten zal dat waarschijnlijk al een negatief effect hebben.’

Groot Nationaal Onderzoek

Een paar jaar geleden kwam uit het Groot Nationaal Onderzoek (GNO) naar slaap, onder leiding van Van Someren, opvallend genoeg een ander resultaat. Mensen die aan het onderzoek deelnamen, gaven aan dat ze geen slechte invloed van alcohol op hun slaapkwaliteit merkten. Goede slapers hadden zelfs het gevoel dat ze beter sliepen na avonden waarop ze een glas alcohol hadden gedronken. Hoe kan dat?

Volgens Van Someren moeten we die uitkomst heel voorzichtig interpreteren: ‘De deelnemers vulden zelf vragenlijsten in over hun alcoholgebruik, en het zou best eens kunnen dat er daarbij sociaal wenselijke antwoorden zijn gegeven. Want er werd opvallend weinig gedronken. Een andere mogelijke verklaring is dat de deelnemers áls ze dronken, dat vooral deden op feestelijke, relaxte avonden. En dat ze door die stemming een betere nachtrust hadden.’

Slecht nieuws dus voor de drankliefhebber die zich wilde vastklampen aan de resultaten van het GNO. Van Someren: ‘Er zijn zowel grootschalige studies als kleinere laboratoriumonderzoeken gedaan naar alcohol en slaap, en die wijzen er toch echt op dat alcohol een negatief effect heeft op de slaapkwaliteit.’ Wie goed wil slapen, kan dat borreltje dus toch maar beter laten staan. 

Ontdek meer in de special