Nieuwsbrief

Blijf wekelijks op de hoogte van het beste uit De Kennis van Nu / Focus en het laatste nieuws!

MELD JE AAN
Herinneringen zijn niet constant. Ze veranderen gedurende je leven.

Dus jij denkt dat je herinneringen betrouwbaar zijn? Je bent niet de enige, maar je zit er behoorlijk naast.

Stop! Lees dit artikel nog niet, maar doe eerste deze test.

En, hoe ging het? Beter dan bij de 1500 Amerikanen die de test onlangs deden, hopelijk. Decennialang laten wetenschappers al zien dat het menselijk geheugen maar een gebrekkig mechanisme is met vele tekortkomingen. Maar dat inzicht is tot veel mensen nog lang niet doorgedrongen.

Twee derde de Amerikanen dacht bijvoorbeeld dat het geheugen een soort videocamera is die informatie opslaat voor later gebruik, schrijven twee psychologen in PLoS ONE. Bijna de helft van de respondenten dacht dat herinneringen niet meer veranderen vanaf het moment dat ze worden opgeslagen in het geheugen. Dit vertrouwen leidt ertoe dat een kleine 40 procent een enkele overtuigde ooggetuige voldoende vond om iemand te veroordelen voor een misdaad.

De werkelijkheid is heel anders. Cognitief psychologen laten keer op keer zien dat herinneringen in de loop van een mensenleven ingrijpend kunnen veranderen. Het is wetenschappers zelfs gelukt mensen op te zadelen met geheel fictieve herinneringen. Het herinnerde had dus nooit plaatsgevonden, maar de proefpersonen waren ervan overtuigd dat het wel zo was. En wat ooggetuigen betreft: hoewel een overtuigde ooggetuige is te verkiezen boven een weifelende, zit ook de overtuigde er nog in 30 procent van de gevallen naast.

De twee psychologen, Daniel Simon en Christopher Chabris, schreven recentelijk een heel boek vol over de tekortkomingen van het menselijke brein, The invisible gorilla. Het bijbehorende filmpje ken je vast al, maar ook in dit filmpje kun je aan den lijve ondervinden hoe treurig het kan zijn gesteld met je aandacht: 

Wil je meer weten over de wetenschap achter deze fenomenen? Noorderlicht publiceerde de afgelopen tijd artikelen over hoe wetenschappers muizen een fictief verleden gaven met behulp van een laser, hoe sociale druk kan leiden tot foute herinneringen en hoe ratten met een hersenbeschadiging onbekende dingen denken te herkennen.