Nieuwsbrief

Blijf wekelijks op de hoogte van het beste uit De Kennis van Nu en het laatste nieuws!

MELD JE AAN
Fantoom in spiegel

Canadese wetenschappers hebben een hoopgevende techniek ontwikkeld om fantoompijn - de pijn die patiënten ervaren in een ledemaat dat er niet meer is – weg te vriezen.

Door de zenuwuiteinden bij mensen met geamputeerde ledematen tijdelijk te bevriezen, kunnen dokters fantoompijn bestrijden. De onderzoekers zetten een naald in het weefsel waarvan het uiteinde vlak bij of tegen de zenuw aan zit. Door het uiteinde van de naald sterk te koelen, verdoven ze de zenuw als het ware.

Het geheim van de techniek zit hem in de plek waar ze de behandeling uitvoeren. ‘Door patiënten te behandelen in een CT-scanner, is het mogelijk om de locatie van de zenuw real-time heel precies te bepalen’ laat hoofdonderzoeker David Prologo aan De Kennis van Nu weten. De zenuwen van de patiënten worden 25 minuten lang blootgesteld aan min veertig graden Celsius. ‘Doordat we zo precies weten waar de zenuw zit wordt er een gebied van ongeveer één vierkante centimeter blootgesteld aan de kou, waardoor we geen schade aanrichten aan omliggend weefsel’ aldus Prologo.

De oorzaak

Bij de amputatie van een ledemaat kunnen de zenuwen die gewend waren de prikkels van het ledemaat door te geven, dat niet meer doen. Het littekenweefsel dat ontstaat bij amputatie, verstoort vervolgens het signaal dat de zenuw verstuurt. Wanneer andere zenuwen verderop in het zenuwstelsel dit signaal opmerken, interpreteren ze dit verkeerd en sturen ze valse signalen uit. Ook de hersenen vangen de onduidelijke signalen op en proberen iets van de situatie te maken. Met de halve informatie die de hersenen ontvangen lukt dit vaak niet en schatten ook zij de situatie verkeerd in. Zo wordt de chaos alleen maar groter met als resultaat: fantoompijn.

Per patiënt en per amputatie verschillen de signalen. Dit maakt het lastig om alle patiënten met dezelfde methode te behandelen. Met de nieuwe techniek worden specifiek de signalen van gehavende zenuwen verzwakt en ontstaat er minder chaos en dus ook minder fantoompijn. Al zal dit per patiënt verschillen en zullen ook niet alle patiënten gegarandeerd profijt hebben van deze nieuwe behandeling.

De pijn zelf

Patiënten beschrijven fantoompijn als een pijn in een ledemaat dat er niet is. Het liefst zouden ze het wegmasseren, er een pijnstillende crème op smeren of zelfs het ledemaat er af snijden. Maar er is geen ledemaat, wat behandeling lastig maakt. De nieuwe techniek van onderzoeker Prologo is dan ook veelbelovend. Bij patiënten die de zogenoemde cryo-ablatie behandeling kregen nam de pijn die zij dagelijks ervoeren af. Op een schaal van één tot tien nam de gemiddelde pijn die patiënten ervoeren af van 6.4 naar 2.4.

Het is nog wel onduidelijk of het pijnstillende effect permanent is, Prologo: ‘Na 45 dagen is het in ieder geval zo dat het nog goed gaat met de patiënten, verder onderzoek moet uitwijzen of het effect permanent is’.