Nieuwsbrief

Blijf wekelijks op de hoogte van het beste uit De Kennis van Nu en het laatste nieuws!

MELD JE AAN
augmented reality bril

Na 48 jaar is er eindelijk verzachting van hevige pijnen in zijn fantoomarm voor een Zweedse man. Een nieuwe behandelmethode die augmented reality gebruikt geeft hoop op een beter leven voor vele anderen.

 Fantoompijnen ontstaan na het amputeren van een arm of been en kunnen zeer heftig zijn. Een Zweedse man die al 48 jaar aan deze pijnen leed na het verlies van zijn onderarm, is nu verlost van zijn meest ondraaglijke pijnen door een therapie die gebruik maakt van augmented reality. Deze computersimulatie vult de realiteit aan met virtuele voorwerpen.

Het resultaat hiervan is dat de patiënt zichzelf op een computerscherm ziet, maar dan aangevuld met een virtuele arm. Om deze ‘toegevoegde’ arm te laten bewegen hebben Zweedse onderzoekers deze techniek aan myoelectric pattern recognition gekoppeld. Dit is een methode die elektrische signalen opvangt met elektrodes, zoals de signalen die de hersenen naar de spieren in je bovenarm sturen. Deze signalen worden vervolgens met behulp van computerprogramma’s vertaald naar bewegingen van de virtuele arm.

Tijdens het experiment voerde de patiënt verschillende opdrachten uit met de virtuele arm zoals in deze video. 

Deze bestonden uit het bewegen van de arm naar een bepaalde positie en het aansturen van een raceauto in een videospelletje. Door middel van deze oefeningen leerde de man de spieren die hij nog in zijn bovenarm heeft weer te controleren.

Pijnloze periodes
De patiënt vertelt dat hij zijn fantoomarm altijd als een vuist voelde die heel hard gebald was, en alsof de hand die deze vuist maakte direct aan zijn bovenarm vast zat. Na achttien weken virtuele therapie voelt hij de hand weer op de anatomisch juiste plek. Alsof er weer een onderarm tussen zijn bovenarm en hand zit. Ook heeft hij nu geleerd de hand te ontspannen. Na de eerste sessie was er een toename in pijn, maar dit was van korte duur. Deze pijn is te vergelijken met spierpijn veroorzaakt door het reactiveren van de spieren in de bovenarm. Vanaf de tweede behandeling nam de pijn af en de patiënt heeft nu pijnloze periodes, waar hij daarvoor altijd pijn had die vaak ondraaglijk was. ‘Deze pijnloze periodes zijn iets nieuws voor mij en het is een bijzonder prettig gevoel,’ aldus de 72 jarige man.

Tot nu toe is spiegeltherapie de meest gebruikte behandeling, maar deze methode geeft vaak weinig resultaat en kan alleen worden toegepast op mensen die nog een arm of been hebben. De spiegels reflecteren bijvoorbeeld de arm zodat het er voor de patiënt uitziet alsof hij nog twee armen heeft. Deze techniek stimuleert echter de gezonde arm te bewegen, in plaats van de spieren in de bovenarm aan de kant waar de fantoompijnen voorkomen zoals de nieuwe therapie doet. ‘Onze methode verschilt van eerdere behandelingen omdat de signalen die aanzetten tot beweging afkomstig zijn uit de stomp van de arm, waardoor deze de controle heeft’ aldus Max Ortiz Catalan van het Zweedse Chalmers University. Dit is waarschijnlijk de reden dat er met deze methode goed resultaat is behaald.

Behandeling thuis
De onderzoeker is zich ervan bewust dat een case study van een enkele patiënt geen gedegen wetenschappelijk onderzoek is. Desalniettemin denkt hij dat deze methode in de toekomst een uitkomst kan bieden voor anderen en hun kwaliteit van leven aanzienlijk zal verbeteren. Bovendien is deze methode te gebruiken voor mensen die beide armen of benen hebben verloren. Hiervoor zullen patiënten niet eens meer naar een kliniek hoeven te gaan omdat de onderzoekers ook al een systeem hebben ontwikkeld om de behandeling thuis uit te voeren. Heel handig, maar helaas nog toekomstmuziek aangezien er eerst nog klinisch onderzoek komt om de methode uitgebreid te testen. Hopelijk werkt de methode voor anderen net zo goed. 

Treatment of phantomlimbpain (PLP) based on augmented reality and gaming controlled by myoelectric pattern recognition: a case study of a chronic PLP patient, Ortiz-Catalan et al. (2014), Front. Neurosci. 8:24