Nieuwsbrief

Blijf wekelijks op de hoogte van het beste uit De Kennis van Nu en het laatste nieuws!

MELD JE AAN
mummie

De haren van drie kindmummies verraden dat de Inca’s de kinderen die zij offerden volop coca-bladeren en alcohol gaven. Mogelijk om drie reden.

Zo’n vijfhonderd jaar geleden begeleidde een groepje priesters drie kinderen naar de ijzige top van de vulkaan Llullaillaco. De kinderen waren goed doorvoed en droegen dure kleren. Maar hun lot was, naar onze huidige standaarden, minder gelukkig: ze waren bedoeld als offers voor de Goden. De priesters lieten de kinderen achter om te sterven. In 1999 werden hun lichamen herontdekt. Maar omdat het zo droog en zo koud is nabij de top van de ruim 6700 meter hoge berg in Noord-Argentinië, leek het haast alsof ze gisteren waren gestorven. De kinderen staan nu bekend als de best geconserveerde mummies ter wereld, en behoren waarschijnlijk ook tot de meest uitgebreid bestudeerde.

Wetenschappers zijn vooral geïnteresseerd in de gemummificeerde lijfjes om wat zij vertellen over kindoffers door de Inca’s. Zes jaar geleden schreven we hier al eens over onderzoek aan de drie kinderen. Uit een chemische analyse van hun haar – de beste manier om de mummies te onderzoeken zonder ze te beschadigen – bleek dat het 13- à 15-jarige meisje een jaar voor haar dood opeens ander voedsel te eten kreeg. In plaats van een ‘armendieet’ (vooral bestaand uit aardappels) at ze opeens veel maïs en vlees, het voedsel van de rijken. Het haar van de andere twee kinderen, een jongen en meisje van vier of vijf jaar oud, was niet lang en dus niet oud genoeg om zo ver terug in de tijd te kijken. Maar ook zij werden waarschijnlijk al ruimschoots voor hun dood voorbereid op hun glorieuze rol; sterven voor de Goden was in de Incatijd een hele eer.

In de wang van het tienermeisje werd ook een flinke prop coca-bladeren aangetroffen. En er bestond door die eerdere analyse van haar haar al een vermoeden dat ze in de tijd voor haar dood flink wat coca te kauwen kreeg. Een artikel in het blad PNAS van deze week bouwt hierop voort. Andrew Wilson, dezelfde wetenschapper die de studie van een paar jaar geleden uitvoerde, heeft nu gekeken of de kinderen ook verdovende middelen kregen, en hoe veel.

Alle drie de kinderen bleken in aanloop naar hun dood in toenemende mate coca-bladeren te hebben gekregen. Het kauwen van deze bladeren, waar cocaïne uit wordt gewonnen, verbetert onder meer je uithoudingsvermogen en verandert je gemoedstoestand. Wilson vermoedt dat de kinderen het mogelijk kregen om hen te helpen tijdens de barre tocht de berg op. Maar coca had ook een belangrijke rituele betekenis voor de Inca’s. Dus waarschijnlijk was het ook deel van het heilige ritueel; net als de alcoholische drank waarvan sporen in de haren van de kinderen werden aangetroffen. Ook alcohol gold bij de Inca’s als een statussymbool en als een heilig middel.

De verdovende middelen kunnen nog een rol hebben gespeeld. Het hield de kinderen waarschijnlijk ook onder de duim. Volgens Wilson zorgde de verdovende werking er mogelijk voor dat zij hun lot makkelijker aanvaarden. En opnieuw is het bewijs hiervoor terug te vinden in de haren. Daaruit blijkt dat het tienermeisje veel meer coca en alcohol kreeg dan de jonge kinderen, met name in haar laatste weken. Het zou goed kunnen dat dit nodig was omdat het oudere meisje beter besefte wat haar te wachten stond dan de jonkies.