Haaiennetten

Inderdaad, rapporteren ze in Biology Letters: sommige vrouwtjes werpen twee jongen van één vader, terwijl ze meerdere partners hebben gehad. Ze zijn daar achter gekomen door haaien te verzamelen die vastgelopen waren in de haaiennetten die zwemmers beschermen in Richards Bay, Zuid-Afrika. Dat leverde vijftien zwangere vrouwtjes op, waarvan vijf waarin de slachting in de baarmoeders nog niet voltooid was. Die hadden tussen de zes en negen embryo’s aan boord, steeds van meer dan één vader, bleek uit genetische tests.

De overige tien hadden ieder nog slechts twee baby’s in hun baarmoeders. Bij vier daarvan konden dit beslist geen volle broers en/of zussen zijn, bleek uit hun DNA, maar de andere zes tweelingen waren waarschijnlijk wel van één vader.

Dus minstens negen van de vijftien haaien (60 procent) hadden meerdere partners gehad, en misschien gold dat wel voor alle vijftien. Het eindresultaat was echter dat de 60 procent van de haaientweelingen maar één vader had. Sommige mannetjes hadden dus inderdaad voor niks gepaard. Het kan best een prettige ervaring voor ze zijn geweest, maar evolutionair werkte het averechts; het leverde voer op voor de nakomelingen van hun concurrenten.

Die conclusie past goed bij het gedrag van zandtijgerhaaien in gevangenschap, merken Chapman en zijn medeauteurs op. Dominante mannetjes bewaken de vrouwtjes een tijdlang na het paren, zodat andere mannen niet kunnen paren. Ze verzekeren daarmee dat hun sperma als eerste een of meer eieren bevrucht, die alvast uitgroeien tot embryo’s. Als er later nog meer eitjes bevrucht raken, is dat niet erg. Want de kinderen van de eerste vader komen toch als eerste uit, en roeien de rest uit.

Zijn er bijna gelijktijdige bevruchtingen, dan volgt een echte strijd om het bestaan. Natuurlijke selectie zorgt dat het voor een zandtijgerhaai belangrijk is om als embryo zo snel mogelijk te groeien. Maar dat niet alleen. De ogen en tanden zijn ook opmerkelijk vroeg in de ontwikkeling klaar voor gebruik. En een agressief karakter, dat helpt natuurlijk ook als je leven afhangt van de vraag of je je broers en zussen verslindt, of zij jou.