Nieuwsbrief

Blijf wekelijks op de hoogte van het beste uit De Kennis van Nu en het laatste nieuws!

MELD JE AAN
Alpenisten

Het is een heerlijke zonnige dag, de lucht is blauw en de pistes spierwit door de verse sneeuw van vannacht. De ideale dag voor een tochtje in de hoogste regionen van het berggebied: jij zal de eerste zijn die de latten in de ongeschonden sneeuwlaag zet... Ho. Stop. Heb je wel gedacht aan de gevaren van het betreden van off-piste gebied? Weet je wel wat je moet doen op het moment dat de grond onder je voeten verdwijnt en je van het ene op het andere moment door de sneeuw de diepte in wordt gesleurd?

Dat wil je uiteraard voorkomen. Het beste advies is dan ook om niet off-piste te gaan. Geniet van de mooie dag op de piste en sluit af in een houten hutje met hete glühwein en een dampende maaltijd voor je neus.

Mocht je het risico toch aanvaarden, ga dan in het gezelschap van een erkende gids. En worden jullie dan alsnog verrast door een onverwachte lawine, hierbij enkele tips om je overlevingskans te vergroten. 

Training en materiaal

Het vergroten van je overlevingskans begint bij een lawinetraining! Tijdens meerdaagse cursussen bestaande uit theorie en praktijk leer je als wintersporter waarop je moet letten in sneeuwgebieden buiten de gangbare pistes. Hoe werkt een lawine, welke weersomstandigheden zijn een no go, wat neem je mee en hoe herken je nou precies een gevaarlijke afdaling?

Tijdens deze trainingen leer je niet alleen óver de gevaren, je leert er ook op te reageren. Zo neemt een goed voorbereide wintersporter die zich waagt op onontgonnen terrein, altijd materialen mee zoals een lawinepieper, een lawinesonde, een schep en een lawine airbag. Mocht je terecht komen in een lawine dan kan je deze laatste opblazen en blijf je door de luchtkussens hoger op de sneeuw liggen. Mocht jij, of een van je reisgenoten toch onder de sneeuw komen, dan komen de pieper, sonde en schep van pas. De piepers werken als een GPS-systeem waarop je kan zien hoever je verwijderd bent van het ondergesneeuwde slachtoffer (welke ook een pieper op zak heeft). Heb je de plek gevonden? Klap dan de sonde uit en prik in de sneeuw tot je iets voelt. Begin hier direct te graven.

Lawine airbag

Rust en kalme ademhaling

Hoewel training en kennis van materialen de belangrijkste overlevingsstrategieën zijn, voor vergevorderde wintersporters zijn er nog enkele extra tips en tricks voor wanneer de sneeuw je te slim af is. Voor alles geldt: blijf rustig en concentreer je op een kalme ademhaling.

Bergopwaarts springen

Het zou een spectaculaire move zijn als je hierin slaagt, maar het is het proberen waard: vlak voor het breken van de plaatlawine bergopwaarts springen om zo boven de scheuring terecht te komen. De meeste lawines worden veroorzaakt door mensen zelf. Zet jij die ene stap waardoor de ondergrond begint te trillen, ren omhoog!

Lawine bergopwaarts

Wegrennen of vasthouden

Was het echter een van je medereizigers bovenaan de berg die zorgde voor de waterval aan sneeuw en zie je de witte massa op je af komen? Je hebt nu twee opties: je rent loodrecht op de berg, in de hoop dat de lawine langs je heen raast, of je klemt je stevig om de stam van de dichtstbijzijnde dikke boom. Let wel, kies alleen voor dit laatste als het om een kleine lawine gaat. De echte grote jongens verslinden immers alles en iedereen op hun pad.

Lawine rennen

Zwemmen

Slaat het noodlot toe en kom je toch in de sneeuw terecht zonder een lawine airbag? De kans is groot dat je nu verloren bent, maar doe desondanks een poging om met de lawine mee te “zwemmen”. Zachte sneeuw gedraagt zich als water waardoor jij met de schoolslag, borstcrawl of vlinderslag (lees: met je armen tegen de sneeuw blijven vechten) zo veel mogelijk boven kan blijven. Heb je de slag te pakken? Als je nu de mogelijkheid hebt om over te gaan op de rugcrawl, is dit helemaal ideaal: je gezicht blijft hierdoor het langste naar de open lucht gericht waardoor je net die paar extra seconden zuurstof kunt meepakken. Doordat je zo lang mogelijk in beweging blijft, is daarnaast de kans groter dat je onder de sneeuw ruimte zal hebben om te ademen.

Lawine zwemmen

Houding aannemen

Heeft het zwemmen niet geholpen en merk je dat je het gevecht met de sneeuw begint te verliezen? De ideale houding om aan te nemen voordat je tot stilstand komt in het dichte pak sneeuw, is de ene hand hoog in de lucht en de ander als een kommetje rond je mond. Vergeet in de chaos niet om nog een keer goed, diep, adem te halen zodat je longen uitzetten en je zo meer ruimte rond je borst hebt wanneer je eenmaal vast zit. De hand die nu, met een beetje geluk, boven de sneeuw uitsteekt zorgt er voor dat je medereizigers je terug kunnen vinden, de hand voor je mond kan aan het werk om de ruimte rondom je gezicht vrij te graven voor de nodige zuurstof en de ruimte rond je borst dient er voor dat je ook daadwerkelijk de mogelijkheid hebt om te ademen. Het enige wat je nu dient te doen, is wachten.

Lawine houding

Alleen al dit wintersportseizoen zijn er in de Alpen 38 mensen omgekomen door een lawine, en hiermee zijn we naar verwachting nog niet eens op de helft.

Jaarlijks overlijden er gemiddeld 100 wintersporters door lawinegeweld. Deze lawines worden voor het grootste deel door mensen zelf veroorzaakt. Welke overlevingsstrategieën je als skiër, snowboarder, wandelaar of sneeuwscooter-enthousiast ook uit het hoofd leert: de kans dat je op tijd uit de sneeuw wordt gehaald is klein. Om blijvende lichamelijke schade, voor zover mogelijk, te beperken, is het noodzakelijk om binnen 18 minuten te worden gevonden en opgegraven. Iedere seconde meer kan door de lage temperaturen voor je lichaam het einde betekenen.

Bronnen
http://www.wikihow.com/Survive-an-Avalanche

http://www.nkbv.nl/fileupload/Kenniscentrum/Alpinisme/HL_5-2009_p.54-57_18_minuten.pdf
http://articles.latimes.com/2012/feb/21/nation/la-na-nn-avalanche-20120220

Ontdek meer in de special