Nieuwsbrief

Blijf wekelijks op de hoogte van het beste uit De Kennis van Nu en het laatste nieuws!

MELD JE AAN
Ingewikkelde eendenseks
Wat doe je als eendenvrouwtje om bevruchting van ongewenste en agressieve mannetjes af te slaan? Je ontwikkelt een vagina in de vorm van een kurkentrekker die precies de andere kant opdraait als de penis van de eendenman.

Niks mooie paringsdans of ander voortplantingsrituelen. Bij sommige watervogels gaat de voortplanting er onvrijwillig en zelfs agressief aan toe. Het mannetje bespringt het vrouwtje en dat heeft ze maar te pikken.
>
> Mooi niet dus. Sommige vrouwtjeseenden hebben in de loop van de evolutie vagina's in de vorm van een kurkentrekker met een knik ontwikkeld. Die draait met de klok mee. Dat is in de tegenovergestelde richting als de gedraaide penis van de eendenman: die draait tegen de klok in, ontdekte Patricia Brennan van de Yale universiteit (VS) al in 2007.
>
> Wokkel
> Hoe presteert een mannetje met zo'n wokkel-penis? Niet al te best, laat de gedragsbiologe dit keer zien in Proceedings of the Royal Society B. Eerst maar eens de prestatie van het mannetje zonder barrières in beeld brengen. Brennan filmde hoe Muskuseenden (Cairina moschata) in een recht glazen buisje ejaculeerden. Daartoe verbleef ze een poos op een eendenboerderij. De boer verdient zijn brood met de verkoop van eendensperma. Zijn eenden zijn dus aan gewend aan glazen buisjes.
>
> Bij de analyse van die 56 video's ontdekte de Amerikaanse biologe dat de eend in maar liefst eenderde seconde het hoogtepunt bereikt. Door er ook nog snel een liniaal bij te halen, ontdekte ze bovendien dat de gekrulde penis op dat moment twintig centimeter meet.
>
> Nu buisjesseks voor gevorderden. Brennan gebruikte kurkentrekkervormige buisjes die met de richting van de penis meedraaiden: daar hadden de mannetjes geen moeite mee. Maar gebruikte de Amerikaanse nu buisjes geinspireerd op de bouw van de eendenvagina - met de klok mee draaiend of met een knik van 135 graden - dan faalden de eenden. Slechts in respectievelijk een op de acht en een op de zeven pogingen slaagden de Muskusmannetjes.
>
> Battle of sexes
> Maar er worden elke jaar weer jonge eenden geboren. Waarom slagen sommige mannetjes er wel in een vrouwtje te bevruchten? Brennan observeerde ook het gedrag van het vrouwtje tijdens het paren. Als het mannetje haar bevalt dan draait het vrouwtje haar kont zo dat paring volgens de gedragsbiologe makkelijker maakt. Het vrouwtje kiest dus een partner en niet het mannetje.
>
> 97 Procent van alle vogels heeft überhaupt geen penis. Waarom hebben Muskuseenden en sommige andere watervogels dan wel zulke rare geslachtsorganen? Dat heeft volgens Brennan iets te maken met de eeuwige strijd: wie is de baas over de bevruchting?
>
> Mooi onderzoek. Maar wat hebben we aan deze kennis? Misschien dat eendenfokkers er hun voordeel mee kunnen doen? Screw you! krijgt dankzij Brennans werk in ieder geval een andere lading.
>
> Frederique Melman
>
> Patricia Brennan, "Explosive eversion and functional morphology of the duck penis supports sexual conflict in waterfowl genitalia", Proceedings of the Royal Society B, 23 december 2009.