Nieuwsbrief

Blijf wekelijks op de hoogte van het beste uit De Kennis van Nu en het laatste nieuws!

MELD JE AAN
Mannen zijn net apen
De gemiddelde man reageert net zo op onderlinge competitie als een bonobo, maar statuszoekende mannen lijken meer op chimpansees.

Of het nou mensen of apen zijn, bij mannetjes in een competitiestrijd stijgt de hormoonspiegel. Amerikaanse onderzoekers vergeleken de toename in hormonenconcentraties bij de twee het dichtste bij de mens staande apensoorten: de bonobo en de chimpansee. Dat deden ze door bij steeds twee paar apen speeksel af te nemen, vlak voor en nadat ze een hoeveelheid voedsel kregen voorgeschoteld. De stellen bonobo’s en chimpansees die geen voedsel konden delen, hadden een sterke toename van bepaalde hormonen. Maar wat voor hormonen verschilde per apensoort. De uitkomsten van het onderzoek staan deze week in PNAS.

Chimpansees leven in door mannetjes gedomineerde gemeenschappen, waar status belangrijk is en geweld regeert. In bonobogemeenschappen is een vrouwtje juist altijd het meest dominant. Er is meer tolerantie binnen de groep, waardoor de bonobo’s beter samenwerken en sneller voedsel met elkaar delen. Bij de competitieve chimpanseemannetjes uit het experiment steeg de hoeveelheid testosteron, een hormoon dat wordt geassocieerd met agressiviteit en asociaal gedrag. Bonobomannetjes uit de test hadden juist een verhoging van de hoeveelheid cortisol, een belangrijk stresshormoon. Volgens de onderzoekers associeerden de chimpansees de voedselcompetitie met name als een gevaar voor hun statuspositie, terwijl bonobo’s de situatie vooral als stressvol ervoeren.

Menselijke mannen hebben net als bonobo’s vaak een verhoging van de cortisolspiegel voor een competitie. Alleen bij mannen die gretig status willen verwerven stijgt in zo’n situatie de hoeveelheid testosteron. Wat wel uniek is aan de mens, is dat mannen na een overwinning een hogere, en na een verlies een lagere testosteronspiegel hebben. Dit komt volgens de onderzoekers goed tot uitdrukking bij voetbalfans, die na een gewonnen wedstrijd uitzinnig en na een verloren wedstrijd neergeslagen zijn.

Paul Schilperoord