Nieuwsbrief

Blijf wekelijks op de hoogte van het beste uit De Kennis van Nu en het laatste nieuws!

MELD JE AAN
Slaap

Bij het Groot Nationaal Slaaponderzoek verzamelen we data van duizenden mensen, maar kun je ook bij één persoon al conclusies trekken? Om dat uit te vinden, doe ik mee met het Groot Nationaal Onderzoek (GNO). Ik houd me aan een schema, waarin ik alcohol, cafeïne, chocolade en ook mijn slaaptijden varieer. Elke dag maak ik een andere aanpassing aan mijn schema.

Een onderdeel van het Groot Nationaal Slaaponderzoek is het in kaart brengen van de invloed van alcohol en cafeïne op slaap. Het gaat dan om hoeveelheden die binnen de dagelijkse grenzen liggen. Er zijn honderden, zo niet duizenden proefpersonen nodig om dit zo goed mogelijk te onderzoeken. De resultaten worden in het najaar bekend gemaakt in een uitzending van Labyrint.

Ik ben echter benieuwd of je bij één persoon al een effect kunt zien van alcohol of cafeïne. Daarom doe ik mee aan het Groot Nationaal Slaaponderzoek met een speciaal schema. Ik zal niet alleen kijken wat het effect van alcohol en cafeïne is, maar ik zal ook mijn slaaptijden aanpassen. De alcohol of cafeïne zal ik 100 minuten voor het slapengaan innemen, omdat dit tijdstip in eerdere wetenschappelijke onderzoeken vaak gebruikt wordt.

Tabel 1. Het schema voor het Groot Nationaal Zelfonderzoek

Nacht

Factor 

Alcohol of cafeïne

Begintijd slaap

Wekker 

 1  Controle  0  22.30 uur  7.45 uur
 2  Alcohol  600ml bier  22.30 uur  7.45 uur
 3  Cafeïne  600ml thee  22.30 uur  7.45 uur
 4  Cafeïne  600ml chocolademelk  22.30 uur  7.45 uur
 5  Slaaptijd  0  22.30 uur  5.45 uur
 6  Slaaptijd  0  0.30 uur  7.45 uur
 7  Slaaptijd  0  22.30 uur  geen

 
Elke dag houd ik bij wat mijn reactietijden zijn, hoe ik me voel en hoe goed ik heb geslapen. Ik doe dit door de gegevens in te vullen in het dagboek van het slaapregister. De reactietijden worden getest door een alertheidtest. Hierbij verschijnt er een wit vlak op het scherm. Op een bepaald moment gaat er een teller lopen. Ik moet dan zo snel mogelijk op een knop drukken om de teller stop te zetten. Ik moet dus zo snel mogelijk reageren. Na een aantal van deze reacties komt er een score naar voren: mijn gemiddelde reactietijd bij dit testje.

Hypothesen

Nacht 2: alcohol

Alcohol zou me moeten helpen in slaap te vallen. Het zogenaamde ‘slaapmutsje’ is bij veel mensen bekend. Ik verwacht dus dat de tijd die het me kost om in slaap te vallen, minder zal zijn nadat ik twee biertjes heb gedronken. Ik heb gekozen voor deze hoeveelheid, omdat dit binnen de grenzen van dagelijks alcoholgebruik ligt. Dit is waar het Groot Nationaal Slaaponderzoek naar kijkt.

Alcohol zorgt er ook voor dat de tweede helft van de slaap onrustiger is. Je zou daarom verwachten dat ik in de vroege ochtend vaker wakker wordt. En gaat de kwaliteit van mijn slaap door alcohol ook achteruit?

Nacht 3 & 4: cafeïne

Cafeïne heeft het omgekeerde effect, het houdt je juist wakker. Daarom zou ik lastiger in slaap moeten komen en zou ik minder goed moeten slapen. Cafeïne zorgt er ook voor dat je de volgende dag slaperiger bent, dus ik verwacht dat terug te zien in de antwoorden op de vragen van het Groot Nationaal Slaaponderzoek en in de alertheidtest, waarmee mijn reactietijden worden gemeten.

Als er een effect van cafeïne naar voren komt, verwacht ik dat dit het sterkst zal zijn bij nacht 3, wanneer ik thee drink. Bij nacht 4 drink ik namelijk chocolademelk en hier zit minder cafeïne in.

Nacht 5, 6 & 7: slaaptijden
Zowel de nacht waarbij ik vroeg opsta (nacht 5) als de nacht waarbij ik laat ga slapen (nacht 6) betekenen een verkorte slaap. Deze zal namelijk twee uur korter zijn. Ik ben benieuwd of er tussen de twee nachten een verschil te zien is. De eerste nacht lijkt me beter bij mijn ritme te passen dan de tweede nacht. Bij de tweede nacht slaap ik namelijk flink wat later dan gewoonlijk. Misschien is dit terug te vinden in de tijd die het kost om in slaap te vallen. Bij de zevende nacht kan ik zo lang slapen als nodig is. Ik verwacht daarom na deze nacht het best uitgerust te zijn van de hele week.

 

Ook benieuwd wat de conclusies van deze week zullen zijn? Houd dit artikel en de site van het Groot Nationaal Onderzoek in de gaten voor updates.

Daarnaast ben ik benieuwd naar jouw bevindingen. Doe je mee?

Schema
Opzet
Nacht 1: Controlenacht
Nacht 2: Alcohol (bier)
Nacht 3: Cafeïne (thee)
Nacht 4: Cafeïne (chocolademelk)
Nacht 5: Op om 6.00 uur
Nacht 6: Slapen om 0.30 uur
Nacht 7: Uitslapen
Conclusie