Nieuwsbrief

Blijf wekelijks op de hoogte van het beste uit De Kennis van Nu en het laatste nieuws!

MELD JE AAN
Eiffeltoren

In het Sanders Theatre van Harvard University werden gisteravond voor de 22ste keer de Ig Nobelprijzen uitgereikt, bedoeld voor onderzoek dat je eerst doet lachen, maar vervolgens aan het denken zet. Ook dit jaar vielen Nederlanders in de prijzen.

Leun naar links, en de Eiffeltoren lijkt kleiner. Niet als je in Parijs naar de toren staat te kijken, maar als je gewoon thuis probeert te schatten hoe hoog hij is. Dat zou wel eens kunnen komen omdat de meeste mensen zich getallen voorstellen als een rij cijfertjes, waarbij de kleinste links staan en de grootste rechts. Door naar links te leunen, leun je als het ware naar de kleine getallen, en schat je de lengte van de Eiffeltoren lager in. Of het aantal meren in Finland. Of het alcoholpercentage van whisky.

Lachwekkend? Ja, maar het geeft tegelijk inzicht in hoe je in je hoofd met getallen omgaat. Daarmee voldeed dit onderzoek van Anita Eerland en Rolf Zwaan precies aan de criteria van het Ig Nobelcomité: lachwekkend onderzoek dat aanzet tot denken. De twee Nederlandse psychologen gingen er dit jaar dan ook vandoor met de Ig Nobel Psychologieprijs. Een opvallende keuze overigens, omdat het onderzoek de nodige kritiek kreeg te verduren.

De uitreiking is traditioneel een ludiek festijn, waar ook winnaars van de echte Nobelprijswinnaars aan meewerken. Vijf van hen liepen in witte jassen rond en veegden het podium schoon. De prijswinnaars krijgen exact één minuut voor hun dankwoord. De hele ceremonie werd live uitgezonden via YouTube, en is inmiddels terug te kijken:

Er viel nog een Nederlander in de prijzen: de bekende primatoloog Frans de Waal. Al sinds jaar en dag werkzaam in de VS, maar nog steeds een beetje ´van ons´. Hij ontdekte samen met zijn Amerikaanse collega Jennifer Pokorny dat chimpansees in staat zijn om op foto´s hun soortgenoten te herkennen. Niet alleen aan hun gezicht, maar ook aan hun achterste. Het leverde de onderzoekers de Anatomieprijs op.

Het begint al bijna een gewoonte te worden dat Nederlanders met een prijs naar huis gaan. Ook vorig jaar en in 2010 hadden de Ig Nobelprijzen een oranje tintje. De bekendste Nederlandse laureaat is waarschijnlijk Kees Moeliker, die in 2003 won dankzij zijn onderzoek naar homoseksuele necrofilie bij de wilde eend.

Groen haar
De Scheikundeprijs ging dit jaar naar de Zweed Johan Petterson, die ontdekte waarom mensen in het plaatsje Anderslöv plotseling groen haar kregen. Het is bekend dat koper dat effect kan hebben, maar dat leek niet in het leidingwater te zitten. Totdat warm water een nachtje in de  leidingen van een aantal nieuwe huizen bleef staan. Dat weekte het koper los. Even douchen in de ochtend deed de rest.

Waarom klotst de koffie zo makkelijk over de rand van je kopje als je er mee gaat lopen? Rouslan Krechetnikov en Hans Mayer verdiepten zich in de dynamica van klotsende vloeistof, en sleepten daarmee de Vloeistofdynamicaprijs in de wacht. Daarnaast waren er ook prijzen voor tips om te voorkomen dat patiënten ontploffen, voor de berekening van de krachtenbalans in de menselijke paardenstaart en voor een machine die spraak verstoort door een spreker zijn eigen stem met een kleine vertraging terug te laten horen.

Een speciale vermelding verdient de Literatuurprijs. De gaat naar het US Government General Accountability Office, ´voor de afgifte van een rapport over de berichten dat de voorbereiding van een verslag over het rapport over de berichten over rapporten aanbeveelt´. Die prijs maakt meteen duidelijk dat niet alleen wetenschappers een kans maken om gelauwerd te worden. Ook het Russische bedrijf SKN viel in de prijzen, dankzij het omzetten van oude Russische munitie in nieuwe diamanten.

In de tweede week van oktober is het tijd voor het serieuze werk: de echte Nobelprijzen.