Nieuwsbrief

Blijf wekelijks op de hoogte van het beste uit De Kennis van Nu en het laatste nieuws!

MELD JE AAN
Soja molt muizenharten
Mannetjesmuizen met een aangeboren neiging tot hartverdikking komen extra in de problemen als ze veel soja eten. Een verrassende ontdekking, want de hormoonachtige stoffen in soja staan bekend als gezond, vooral voor hart en vaten.

Muizen eten het liefst kaas, als je kinderboeken mag geloven. Of dat nu waar is of niet, het is in ieder geval niet wat ze voorgezet krijgen in proefdierlaboratoria. Daar moet iedere muis het doen met een standaarddieet, dat voor een groot deel uit soja bestaat. Vier onderzoekers van de universiteit van Colorado (VS) hebben nu ontdekt dat het voor muizen met een aangeboren hartafwijking veel uitmaakt wat ze eten. Soja deed ze bepaald geen goed.

Even vooropgesteld: een reden om sojaproducten te mijden is de ontdekking van Brian Stauffer en zijn collega’s niet. Hooguit moeten mannen met de aangeboren hartafwijking waar het onderzoek om draaide, hypertrofische cardiomyopathie, zich niet elke dag volproppen met tofu, tempeh en sojaburgers. De boodschap die de onderzoekers uitdragen in het Journal of Clinical Investigations is vooral bestemd voor hun collega’s die met muizen en ratten werken – en dat zijn er heel veel.

En die boodschap is: pas op met soja. Het standaarddieet dat proefdieren krijgen, deugt niet, zeggen Stauffer & co eigenlijk. In ieder geval niet voor mannetjesmuizen die genetisch zo zijn gemanipuleerd dat hun hartspier eerst langzaam dikker wordt en dan uitrekt, waarbij hij steeds meer slagkracht verliest.

Als deze beestjes op een kaasdieet werden gezet, werd hun hart wel dikker, maar bleef het redelijk goed pompen. Met het sojadieet ging de slagkracht echter sterk achteruit. Waarschijnlijk ligt dat aan stoffen in de soja die sterk lijken op vrouwelijke hormonen, de zogenoemde pseudo-oestrogenen. Het muizenlichaam ziet ze aan voor oestrogenen, en die hebben op allerlei plaatsen invloed, niet alleen in de geslachtsorganen. Ook in het hart dus, en dat was in dit geval geen positieve invloed.

Bij vrouwtjesmuizen had de soja overigens geen meetbaar effect op het hart, waarschijnlijk doordat hun lijf ingesteld is op hogere concentraties vrouwelijke hormonen. Dan kan een beetje namaakhormoon er nog wel bij.

Moet het standaarddieet voor laboratoriummuizen nu op de helling? Dat lijkt wat overdreven, want muizen zonder aanleg voor dit hartprobleem hadden geen probleem met soja – ze bleven er trouwens wel slanker bij dan soortgenoten die kaas kregen. Maar die pseudo-oestrogenen zijn wel iets om rekening mee te houden als je dierproeven doet, waarschuwen de onderzoekers. Het zou namelijk best kunnen dat ook andere genetische aandoeningen er anders door verlopen. En dat levert resultaten op die minder zeggen over de situatie bij mensen met dezelfde genetische afwijking. Want al je eiwit uit soja halen, dat doen mensen niet, afgezien van een enkele strenge veganist misschien.

Brian L. Stauffer, John P. Konhilas, Elizabeth D. Luczak en Leslie A. Leinwand: “Soy diet worsens heart disease in mice”, Journal of Clinical Investigations, januari 2006