Nieuwsbrief

Blijf wekelijks op de hoogte van het beste uit De Kennis van Nu en het laatste nieuws!

MELD JE AAN
TV kijken, mama?
Ohoooh, de Teletubbies op TV. Ohoh, reageert je peuter meteen en begint blij te lachen. Goed voor zijn humeur. Maar leert hij er ook wat van? Nieuwe woorden bijvoorbeeld?

Sesamstraat, Tweenies, Dribbel, Obie & Bingie, Flip de Beer en good old Teletubbies. Een greep uit het enorme aanbod aan educatieve programma's op TV voor kinderen onder de drie jaar. Ook het aantal educatieve DVD's, zoals de veel verkochte Baby Einstein serie, groeit hard. Onder het mom van 'je kunt er niet vroeg genoeg mee beginnen' worden peuters geprikkeld om bijvoorbeeld hun woordenschat snel uit te breiden.

Maar werkt dat ook zo? De bekende Amerikaanse ontwikkelingspsychologen Kathy Hirsch-Pasek en Roberta Golinkoff laten nu in het vakblad Child Development zien dat kinderen jonger dan drie jaar niets van TV opsteken, als het gaat om het leren van werkwoorden tenminste. Tenzij je er als ouder naast gaat zitten en je kind een handje helpt.

Harige muppets
Hirsch-Pasek, Golinkoff en collega's bestudeerden kinderen van 30 tot 42 maanden oud. Ze lieten de peuters en kleuters fragmenten zien van Sesame Beginnings, een educatieve videoreeks en spin off van Sesamstraat. Harige muppets voerden voor de kinderen onbekende handelingen uit.

Vervolgens koppelden de onderzoekers daar niet bestaande werkwoorden aan om er zeker van te zijn dat de ukkies de woorden nog niet kenden. Zo hoorden de kinderen een voice-over bijvoorbeeld zeggen: “Kijk, hij daxt” in plaats van “Kijk, hij danst”. Kinderen jonger dan drie jaar die in hun eentje naar de TV keken, staken er niets van op. Maar keken kinderen van dezelfde leeftijd samen met hun ouders, en hielpen papa en mama hun kinderen de nieuwe werkwoorden te begrijpen, dan lukte het wel. Kleuters ouder dan drie jaar wisten overigens wel zonder hulp van ouders de nieuwe woorden onder de knie te krijgen.

We gaan nog even door met TV bashing. Want in hetzelfde nummer van Child Development melden onderzoekers van de universiteit van Massachusetts dat wanneer een TV op de achtergrond aanstaat en er dus niet naar gekeken wordt, ouder en kind twintig procent minder met elkaar spelen. Misschien niet heel verrassend, maar wel een belangrijke constatering. Want net dat samenspel is zo belangrijk bij het leren van taal.

TV vs voorlezen
De TV bij het grofvuil zetten? Alhoewel Paula Fikkert van de Radboud universiteit Nijmegen geen voorstander van de TV is, kan het volgens de taalkundige geen kwaad om jonge kinderen er af en toe naar te laten kijken. Als ze net een nieuw woord geleerd hebben en ze horen het daarna op TV dan helpt dat het woord beter te onthouden. Alhoewel het waarschijnlijk effectiever is wanneer zo'n nieuw woord terugkomt tijdens het voorlezen.

"Verwacht dus geen wonderen van de TV", zegt Fikkert. "De beste manier om nieuwe woorden te leren, is door met je kind te praten, te spelen, het voor te lezen. Ouders zijn heel goed in het inzoomen op nieuwe vaardigheden van hun kind en die extra te stimuleren. Dat kan een TV nooit evenaren."

Drillen
Onderzoek naar het leren van woorden via verschillende media is actueel. En dat is maar goed. Anders zou je je nog een Baby Einstein DVD in de maag laten splitsen. Eerder onderzoek heeft namelijk laten zien dat kinderen die naar deze video keken een kleinere woordenschat hadden dan kinderen die andere programma's op hadden staan. Kinderen die geen TV keken, hadden de grootste woordenschat.

Fikkert: "Vaak wordt onterecht de suggestie gewekt dat je een slechte ouder bent, als je dit soort DVD's niet voor je kind koopt. De les die we uit het Baby Einstein onderzoek hebben geleerd, is dat kinderen beter verhaaltjes vertellend en blokken bouwend hun taal leren. Dat werkt beter dan de drilmethode. Gun je kind de tijd de wereld van taal te ontdekken."

Frederique Melman

Roberta Golinkoff e.a., “Can Young children learn verbs from video?” Child Development, September/Oktober 2009.

Kirkorian e.a. “The impact of background television on parent-child interaction”, Child Development, September/Oktober 2009.