Nieuwsbrief

Blijf wekelijks op de hoogte van het beste uit De Kennis van Nu en het laatste nieuws!

MELD JE AAN
intercity trein ns

Wegens milieuwetten mogen intercity's voortaan alleen nog met chemische toiletten het spoor op. Anders mogen ze, net als de sprinters, geen wc meer aan boord hebben.

Woord vooraf: let u goed op de datum van dit artikel.

Menselijke uitwerpselen en urine zijn een bron van multi-resistente bacteriën, zorgen voor stankoverlast en belasten het milieu in een brede zone rond spoorwegen. Het gaat om tienduizenden tonnen per jaar. De Inspectie Leefomgeving en Transport van het ministerie van Infrastructuur en Milieu was al lange tijd in gesprek met de NS om de wc’s in intercity’s die rechtstreeks op het spoor lozen, te vervangen door chemische toiletten. De milieuwaakhond is het nu zat en dwingt NS de toiletten per direct af te sluiten.

Chemisch toilet in Fyra
Na langdurige onderhandelingen sloot de Inspectie vorig jaar een convenant met de NS-directie, waarin sprake is van een ‘inspanningsverplichting’ om alle NS-treinen binnen een jaar van chemische toiletten te voorzien. De Inspectie constateert nu, dat er sindsdien vrijwel niets gebeurd is. Alleen de nieuwe Fyra’s zouden van het begin af aan chemische toiletten hebben.
Volgens de NS is het inbouwen van deze toiletten in de huidige intercitytreinen niet het grootste probleem. Maar er moet ook een systeem opgezet worden om de reservoirs te legen en het afval af te voeren, waar de huidige stations en remises niet op ingericht zijn. Bovendien moet daar speciaal personeel voor geworven en opgeleid worden. Dat kost allemaal meer tijd dan voorzien, aldus NS.
Voor het ministerie gaat het allemaal veel te langzaam. Projectmanager Peter Heij: ‘Het is toch werkelijk niet meer van deze tijd, dat een bedrijf met bijna anderhalf miljoen klanten per dag z’n toiletafval gewoon in de openbare ruimte mag storten, zonder enige vorm van afvalscheiding of zuivering. Dat zou een luchtvaartmaatschappij eens moeten proberen.’

Schipholtunnel
Elke dag stappen in Nederland ongeveer anderhalf miljoen reizigers in de trein. 7 % van die reizigers gaat tijdens de treinreis naar het toilet. Er zijn geen harde cijfers over hoeveel van die reizigers een grote boodschap doen, maar naar schatting komt dagelijks 50.000 liter urine en 20.000 kilo faeces op en rond het spoor terecht, samen 25.000 ton menselijke mest per jaar. Dat komt neer op ruim vijfhonderd tot de nok gevulde treinwagons, samen een goederentrein ter lengte van de Schipholtunnel.
Overigens: alleen al in die Schipholtunnel lozen treinen jaarlijks zo’n 90.000 liter urine en ruim 35.000 kilo uitwerpselen. De urine komt terecht in het afwateringssysteem, maar de poep moet een aantal keren per jaar handmatig tussen de rails vandaan gehaald worden. De tunnel moet mede daarom regelmatig dicht voor onderhoud.

Ontheffing
Het probleem dat treintoiletten gewoon op het spoor lozen is natuurlijk al decennia bekend, maar wordt door de toename van het aantal reizigers alleen maar urgenter. NS kreeg hiervoor een ontheffing van het ministerie, die tot nu toe keer op keer verlengd werd. De inspectie Leefomgeving en Transport vind nu dat NS met de inspanningsverplichting uit het convenant omgaat als de zoveelste ontheffing, en pikt dit niet langer.
Vandaag diende bij de rechtbank in Utrecht een kort geding, waarin onmiddellijke actie geëist wordt. De overheidsinstantie is daarnaast een bodemprocedure tegen NS begonnen. De rechter geeft de inspectie nu gelijk, en sommeert de NS om de lozingen per direct te stoppen. De enige manier om dat te bereiken, is vanaf morgen de treintoiletten voor publiek af te sluiten.

Rondwaaiend toiletpapier
Pro Rail, de organisatie die het spoornet onderhoudt, staat volledig achter de actie van de inspectie. ‘Drollen en slierten rondwaaiend toiletpapier vormen een potentieel gezondheidsrisico voor de technici die dagelijks in weer en wind aan het spoor werken,’ aldus woordvoerder Siebe Riedstra van Pro-Rail. ‘En natuurlijk vinden onze mensen het ook gewoon vies. Wij dringen er bij NS-directie al jaren op aan om dit probleem nu eindelijk eens op te pakken.’
‘NS herkent zich niet in het beeld van een spoor dat is bezaaid met uitwerpselen en resten toiletpapier, ‘ aldus woordvoerster Lidewijde Ongering. ‘Al het toiletpapier in onze treintoiletten is gerecycled en wordt in de natuur snel afgebroken. Ook het overige toiletafval wordt op natuurlijke wijze afgevoerd en komt ten goede aan het rijke ecosysteem op en rond de spoortaluds.’

Reizigersvereniging Rover noemt het in een persbericht ‘van de gekke’ dat NS het probleem nu bij de reizigers op hun bord schuift. Rover is een petitie gestart om de toiletten weer open te krijgen, en roept reizigers op hun steun kenbaar te maken via hun klachtenpagina

NS erkent dat het afsluiten van de toiletten een probleem kan opleveren voor de reizigers, maar verwijst naar het ministerie. ‘Die petitie van Rover moet niet naar ons, maar naar het ministerie. Die moeten nog een laatste keer ontheffing verlenen.’