Nieuwsbrief

Blijf wekelijks op de hoogte van het beste uit De Kennis van Nu en het laatste nieuws!

MELD JE AAN
Fluitende man

Taal verwerk je in je linker hersenhelft, of het nu gesproken, geschreven of gebarentaal is. Behalve als je communiceert via de Turkse Fluittaal. bal

Het leek een keiharde taalwet: taal verwerk je in je linker hersenhelft, of het nu gesproken, geschreven of gebarentaal is. Maar Onur Güntürkün, biopsycholoog aan de Duitse Ruhr Universiteit Bochum ontdekte dat de Turkse Fluittaal ook gebruik maakt van de rechter hersenhelft. Dat is de hersenhelft waar je melodieën, klankhoogtes of de richting van geluid in verwerkt. Güntürkün publiceert hierover in Current Biology op 17 augustus 2015.

Een fluittaal wordt in veel bergachtige gebieden gebruikt om over tientallen, honderden of zelfs duizenden meters met elkaar te kunnen communiceren. Fluittalen komen over de hele wereld voor en waren erg handig in het pre-telefoon tijdperk. Het onderzochte bergvolk in Turkije noemt deze taal Kuṣ Dili, vogeltaal. Zij gebruiken hiervoor hun tong, mond, vingers of hand en stoten daarmee een vogelachtig gefluit uit, dat een letterlijke overzetting van het Turks is.

De onderzoeker liet de Turkse fluiters via een koptelefoon gesproken Turkse lettergrepen horen, zoals ba, tha of ka. Het bleek dat zij die klanken beter verstonden via hun rechteroor, omdat dat oor correspondeert met de linker, taalgevoelige, hersenhelft. Als de proefpersonen gefloten klanken horen, verstaan ze die even goed met beide oren, omdat ze daarbij in hun rechter hersenhelft ook de informatie over melodie, klank en frequentie moeten verwerken. Bij het verstaan van gefloten Turks gebruiken ze dus beide hersenhelften evenveel.

In onderstaand filmpje begroeten twee fluitende Turken elkaar. Vervolgens spreken zij af om later die dag naar het café te gaan, wordt de onderzoeker (degene die het filmpje maakt) een goede reis toegewenst, en doen ze elkaar weer de groeten, ook namens de vrouw van de man in de verte.