Nieuwsbrief

Blijf wekelijks op de hoogte van het beste uit De Kennis van Nu en het laatste nieuws!

MELD JE AAN
orkaan katrina

Orkanen die in de VS aan land komen hebben afwisselend een meisjes- of jongensnaam. Hoe vrouwelijker de naam, hoe meer slachtoffers ze gemiddeld maken.

Tot eind jaren zeventig kregen orkanen die de VS naderden – wegens hun grillige karakter – altijd vrouwennamen. Daarna kon dit niet meer door de feministische beugel, en kregen ze afwisselend een mannen- en een vrouwennaam.

Dat maakte een curieus onderzoek mogelijk naar welk geslacht orkaan het gevaarlijkst is, door doctoraalstudent Kiju Jung, aan de Universiteit van Illinois, VS. Jung liet eerst proefpersonen – die het doel van het onderzoek niet kenden - de namen van orkanen op een schaal van 1 tot 7 classificeren als mannelijk of vrouwelijk. Vervolgens keek Jung of er een verband was tussen het aantal slachtoffers dat een orkaan maakt en zijn classificatie. Inderdaad maakten zware vrouwelijke orkanen gemiddeld drie keer zoveel dodelijke slachtoffers als zware mannelijke orkanen. Dit geldt zelfs als je de buitencategorie orkaan Katrina, met duizenden slachtoffers, buiten beschouwing laat. Voor lichte orkanen was er geen verschil.

Uiteraard trekt de orkaan zelf zich niets aan van zijn/haar naam, maar wat veroorzaakt dan wel het verschil? Jung legde om daar achter te komen groepen proefpersonen hypothetische, identieke scenario's voor van 'orkaan Alexander', 'orkaan Alexandra' of 'een orkaan', waarbij ze aangaven of ze bepaalde veiligheidsmaatregelen zouden nemen, waaronder evacuatie.

Hij vond inderdaad een duidelijk verschil: mensen zijn eerder geneigd een mannelijke orkaan als bedreigend te ervaren en veiligheidsmaatregelen te nemen. Mensen zijn dus minder bang voor een orkaan met een schattige meisjesnaam, en zullen vaker nalaten om zich te beschermen.

Meer in het algemeen vestigt dit onderzoek de aandacht op de ingrijpende effecten die onbedoelde bijbetekenissen kunnen hebben. Dat zou ook kunnen gelden voor de namen van nieuwe griepvarianten of andere ziektes, computervirussen of vaccins.

Female hurricanes are deadlier than male hurricanes, Kiju Jung e.a., PNAS, 2 juni 2014